Uushgiin Uvur Deer Stone Complex
Товч танилцуулга
Located on the northern terrace of the Delger River in Buren Togtokh Soum, Khovsgol Province, the Ushgiin Uvur Deer Stone Complex is one of Mongolia's most remarkable archaeological sites. Situated approximately 18 km west of Moron, at the foot of Ulaan Ushgi Mountain, the complex contains one of the largest concentrations of Deer Stones and Khirigsuur (ancient burial and ritual monuments) in Central Asia, with around 30 Deer Stones standing together in a single location.
Хөвсгөл аймгийн Бүрэнтогтох сумын нутагт, Дэлгэр мөрний хойд дэнж дээр орших Уушгийн өвөрийн буган чулуун хөшөө цогцолбор нь хүрэл ба төмөр зэвсгийн түрүү үеийн нүүдэлчдийн соёл, урлаг, шүтлэгийг харуулсан дэлхийн хэмжээний хосгүй дурсгал юм.
The Deer Stones at this site belong to the Mongolian Transbaikalian style, distinguished by finely stylized carvings of flying deer. The monuments range in height from 1.33 meters to 3.75 meters and are carved from light gray, reddish-brown, and bluish-gray granite. Each stone features unique engravings depicting deer, weapons, ornaments, and symbolic motifs.
Among the monuments, one Deer Stone is particularly remarkable for its carved human face. On one narrow side of the stone, the sculptor intricately engraved facial features including the eyes, eyebrows, nose, mouth, and ears with an earring carved on one ear. This rare depiction provides valuable insight into the artistic traditions and spiritual beliefs of Mongolia's ancient nomadic civilizations.
Travel Tips
Photography:
The intricate carvings are most visible when sunlight strikes the stones from the side, either early in the morning or just before sunset. At these times, the engraved deer, weapons, and decorative motifs stand out beautifully, creating excellent photographic opportunities.
Respect the Heritage:
These Deer Stones are over 3,000 years old and are extremely fragile cultural monuments. Visitors should never climb on the stones, touch the carvings, sit on them, or leave any marks, helping to preserve this irreplaceable archaeological heritage.
Nearby Attractions:
The Ushgiin Uvur complex lies along the main route to Lake Khovsgol, making it an ideal stop for travelers driving from Moron to the lake. It is one of the region's most important historical and cultural attractions and is well worth including in any itinerary.
Хөвсгөл аймгийн төв Мөрөн хотоос баруун зүгт 18 км зайд Бүрэнтогтох сумын нутаг Улаан Уушги уулын өвөрт буган хөшөө болон хиргисүүрийн тахилгын байгууламжийн томоохон цогцолбор орших бөгөөд нэг дор 30 орчим буган хөшөө бий.
Эдгээр хөшөө нь хойноосоо урагш цуварсан байрлалтай ба тэдгээрийн эргэн тойронд битүү болон цагирган хэлбэрийн чулуун дарааст олон тахилгын байгууламжуудтай. Энэхүү дурсгал нь Евразийн буган чулуун хөшөөт цогцолбор дурсгалуудын хамгийн олон хөшөөтэй нь бөгөөд хиргисүүр, буган хөшөөний соёлыг тээгч эртний ард түмний судалгаанд онцгой байр суурийг эзэлдэг.
Эндхийн буган хөшөөд Монгол-Өвөр Байгалын хэлбэр буюу бугын загварчилсан дүрст хөшөөний төрөлд хамаарна. Хөшөөдийн хамгийн намхан нь 133 см, хамгийн өндөр нь 375 см хэмжээтэй ба хөшөөдийг цайвар саарал, улаан хүрэн, хөх саарал өнгийн боржингоор хийжээ. Хөшөөдийн сийлбэр харилцан адилгүй хадгалагдсан. Эдгээр хөшөөдийн дотроос хүний нүүр дүрсэлсэн хөшөө хамгийн онцгой нь юм. Уг хөшөөний нэг нарийн талын дээд хэсэгт хүний нүүр, нүд, хөмсөг, хамар, ам, чих зэргийг уран нарийн сийлж, чихэнд нь ээмэг зүүснээр дүрсэлжээ.
АЯЛАГЧДАД ӨГӨХ ЗӨВЛӨГӨӨ
Гэрэл зураг: Хөшөөн дээрх сийлбэрүүд нь нар хажуугаас нь тусах үед (өглөө эрт эсвэл орой нар жаргахын өмнө) хамгийн тод харагддаг. Энэ үед бугын дүрс болон бусад зэвсэг хэрэглэлүүд маш гоё тодорч гарна.
Анхаарах зүйл: Буган чулуун хөшөөд нь 3000 гаруй жилийн түүхтэй, эмзэг дурсгал тул хөшөөнд гар хүрэх, дээр нь суух, зураас гаргахыг хатуу хориглоно.
Ойр орчим: Уушгийн өвөр нь Хөвсгөл нуур явах замын дагуу байрладаг тул Мөрөн хотоос Хөвсгөл нуур руу аялах замдаа заавал саатан үзэх газруудын нэг юм.