Blue Lake of Khar Zurkh
Товч танилцуулга
Located at the foot of Khar Zurkh Mountain in Tsenkhermandal Soum, Khentii Province, Khar Zurkh Khukh Nuur is one of Mongolia’s most historically significant and naturally beautiful destinations. This sacred site is widely known as the place where Temüjin was proclaimed “Genghis Khan,” marking a pivotal moment in world history. Because of its combined natural beauty and deep historical importance, it is considered a must-visit destination for travelers exploring eastern Mongolia.
Хэнтий аймгийн Цэнхэрмандал сумын нутагт, Хар зүрх уулын бэлд орших Хар зүрхний хөх нуур нь Монголын түүхэн дэх хамгийн чухал үйл явдлуудын нэг болох Тэмүүжинийг "Чингис хаан"-д өргөмжилсөн түүхэн газар юм. Энэхүү газар нь байгалийн үзэсгэлэн болон түүхэн ач холбогдлоороо аялагчдын заавал очиж үзэх ёстой цэгүүдийн нэг билээ.
The lake lies approximately 35 km northwest of Tsenkhermandal Soum center, not far from the eastern regional highway. It consists of two interconnected freshwater lakes situated at an elevation of 1,675 meters above sea level, nestled in the foothills of Khar Zurkh Mountain. The mountain itself is characterized by steep, rocky slopes and stands prominently without forest cover on its northern side.
Surrounded by mountains, the lake area is rich in flora and fauna, creating a peaceful and ecologically diverse landscape. Khar Zurkh Mountain, Khukh Lake, and the Senger Stream are all mentioned in The Secret History of the Mongols, further emphasizing the site's historical importance.
A monument has been erected on the lakeshore in honor of the 840th anniversary of Genghis Khan’s birth. Surrounding it is a semi-circular installation with a diameter of 108 meters, featuring wooden sculptures representing 36 Great Khans of the Golden Lineage who ruled Mongolia. At the center of the complex are depictions of Genghis Khan, his father Yesugei, his mother Oelun, and his principal queen Borte Ujin, making a total of 50 wooden sculptures in the entire installation.
Travel Tips
Photography
For the best panoramic shots, hike slightly up Khar Zurkh Mountain to capture a sweeping view of the lake from above. The wooden sculptures placed in the surrounding forest create a mystical and historically rich atmosphere, perfect for close-up and storytelling photography.
Getting There
From Ulaanbaatar, travel along the paved highway toward Khentii Province, then turn northwest near Tsenkhermandal Soum. From there, continue about 30–40 km on a dirt road. The site is accessible by sedan in good weather, but road conditions may become difficult during rain.
Activities
Visitors can enjoy horseback riding, hiking along the lakeshore, or relaxing at nearby tourist camps. The peaceful environment makes it an ideal place for both cultural exploration and nature-based recreation.
Respect the Site
As this is a historically sacred location, visitors are asked to maintain cleanliness, avoid littering, and treat the wooden sculptures and monuments with respect to help preserve the site's cultural and spiritual significance.
Хар зүрхний Хөх нуур нь Хэнтий аймгийн Цэнхэрмандал сумын төвөөс баруун хойно, зүүн бүсийн төв замаас хойш 35 километрт Цэнхэрийн голоос холгүй оршдог. Хөх нуур нь Хар зүрх уулын өвөрт далайн түвшнээс дээш 1675 м өндөрт орших цэнгэг уст том жижиг холбоотой хоёр нуур юм. Нуурын хойно өврөөрөө модгүй, араараа шовх оройтой Хар зүрх уул байдаг.
Хөх нуур нь уулаар хүрээлэгдсэн олон зүйл амьтан, өвс ургамлаар баялаг байгалийн үзэсгэлэнт газрын нэг билээ. Монголын Нууц Товчоонд Хөх нуур, Хар зүрх уул, Сэнгүр горхи хэмээх нэрүүд гардаг. Нуурын эрэг дээр Чингис хааны мэндэлсний 840 жилийн ойд зориулан босгосон хөшөө бий агаад түүнийг тойруулан 108 метр голчтой хагас саран хэлбэртэй талбайд Монголын төрийг барьсан Алтан ургийн их бага 36 хаадын модон сийлбэр байрлуулсан байдаг. Эдгээрийн төв хэсэгт Чингис хаан, түүний эцэг Есүхэй, хатан эх Өэлүн, төрийн их хатан Бөртэ Үжиний сийлбэрийг байрлуулсан бөгөөд энэхүү цогцолборт нийт 50 ширхэг модон сийлбэр байдаг байна.
АЯЛАГЧДАД ӨГӨХ ЗӨВЛӨГӨӨ
Гэрэл зураг: Хар зүрх уул руу бага зэрэг өгсөж, нуурыг дээрээс нь харуулж авах нь хамгийн гоё харагддаг. Мөн модон сийлбэрүүдийг ойн гүнд байрлуулсан нь маш нууцлаг, түүхэн мэдрэмж төрүүлдэг.
Зам харгуй: Улаанбаатараас Хэнтий орох хатуу хучилттай замаар явж байгаад Цэнхэрмандал сумын орчмоос баруун хойшоо салж шороон замаар (ойролцоогоор 30-40 км) явдаг. Суудлын машинаар очих боломжтой ч бороотой үед зам бага зэрэг хүндэрч магадгүй.
Үйл ажиллагаа: Нуурын эрэгт морь унах, явган алхалт хийх болон ойролцоох амралтын газруудад саатах боломжтой.
Байгаль хамгаалал: Түүхэн ариун газар тул хог хаяхгүй байх, модон сийлбэрүүдэд хүндэтгэлтэй хандахыг хүсье.